6 Beleggingen

De totale beleggingsportefeuille van het pensioenfonds kwam eind 2025 uit op een vermogen van €2,366 miljard wat een daling is van €42 miljoen ten opzichte van ultimo 2024. Dit is vooral te verklaren door de stijging van rente in Europa. De aandelenmarkten droegen positief bij aan het vermogen.

De beleggingsportefeuille van het pensioenfonds bestaat uit een matchportefeuille (met als doel het verminderen van het (rente)risico versus de verplichtingen en daarnaast het betalen van een deel van de verplichtingen) en een returnportefeuille (met als doel het betalen van een deel van de verplichtingen, en daarnaast het genereren van extra rendement ten behoeve van herstel van de dekkingsgraad, het creëren van goede indexatie kansen en het betaalbaar houden van de regeling). 

De portefeuille behaalde in 2025 een negatief rendement (-4,57%). Dit werd mede veroorzaakt door gestegen rentes in Europa. Zo begon de 30-jaars euro swaprente in 2025 op 2,16% en ging deze op 3,24% het jaar uit. Deze stijging heeft een negatief effect gehad op de Swapportefeuille. 

Het rentebeleid van het pensioenfonds is in 2025 aangepast in verband met de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel (Wtp). De renteafdekking ging van 60% aan het begin van het jaar naar 80% eind 2025.

Aanpassingen in de beleggingsportefeuille
De belangrijkste wijzigingen die gedurende 2025 in de portefeuille van het pensioenfonds hebben plaatsgevonden, zijn:

• Invoering van de resilience maatstaf binnen de matchportefeuille.
  • Het fonds is in 2025 overgestapt van de eerdere leveraged duration-maatstaf naar een resilience maatstaf. Deze nieuwe maatstaf geeft transparanter en eenvoudiger inzicht in de mate waarin voldoende liquide onderpand beschikbaar is voor de LDI portefeuille, en sluit aan bij wat regelgevers als best practice beschouwen
• Aanpassing van het renteafdekkingsbeleid ter voorbereiding op de Wtp transitie.
  • De afdekking is gefaseerd uitgebreid naar 80% in de meest liquide looptijdbuckets (10-30 jaar), om operationele risico’s tijdens de transitie te beperken en marktdislocaties te voorkomen.
• Evaluatie en schrappen van de Emerging Markets Debt (EMD) portefeuille.
  • Eerder ingezette afbouw is bevestigd, mede omdat uit de ALM studie bleek dat het schrappen van EMD geen significante impact heeft op het risicoprofiel of de rendementsverwachtingen. De vrijgevallen allocatie is herverdeeld binnen de liquide returnportefeuille.
• Invoering nieuw landenbeleid
  • In 2025 is een landenbeleid geïmplementeerd, waarin criteria voor landenbeleggingen zijn aangescherpt. Dit beleid sluit aan op de bredere MVB kaders van het fonds en beïnvloedt zowel staatsobligaties als private markten

Rendementen van de beleggingsportefeuille

Het rendement van de portefeuille van het pensioenfonds wordt afgezet tegen een benchmark. Dit gebeurt om de resultaten te kunnen beoordelen. Het rendement van de totale portefeuille in 2025 was -4,57%. De benchmark was -4,30%. Dit betekent dat het pensioenfonds een ‘underperformance’ had van 0,29%. Na beheerkosten (12bp) wordt de underperformance nog iets groter.

De totale beleggingsportefeuille van PPB haalde in 2025 een rendement van -4,57%. Dit negatieve rendement werd mede gedragen door de euro staatsobligaties, de High Yield portefeuille en de renteswaps. De aandelenportefeuille en de euro bedrijfsobligaties droegen positief bij. 

PPB zet het rendement van de portefeuille af tegen een meetlat. Zo’n meetlat heet een benchmark. Dit gebeurt om de resultaten goed te kunnen beoordelen. Het rendement van de totale portefeuille in 2025 was -4,57% en het rendement van de benchmark -4,30%. Dit betekent dat PPB een ‘underperformance’ had van -0,29%. PPB heeft dus minder rendement gehaald dan de benchmark.

De relatieve performance van Aandelen (zowel ontwikkelde als opkomende markten) en hypotheken vallen op met een outperformance van respectievelijk 0,21%, 0,90% en 2,54%. 

Een portefeuille die in 2025 een underperformance liet zien was High Yield met een underperformance van meer dan 3%. Dit wordt enerzijds verklaard door de gekozen strategie van het fonds waarin PPB belegt en anderzijds door de benchmarkkeuze en de transitiekosten naar een ander pool gedurende het jaar.

Z-score 2025 van de beleggingsportefeuille
De z-score wordt ieder jaar berekend. Deze score laat het verschil zien tussen het werkelijke rendement van de portefeuille en het rendement van de benchmark. Een positief getal betekent dat de beleggingen van het pensioenfonds het beter deden dan de markt. Een negatief getal betekent dat de beleggingen van het pensioenfonds het slechter deden dan de markt. Bij de berekening worden de kosten meegenomen. Daarnaast wordt een performancetoets gedaan. Deze toets berekent de z-scores over een periode van vijf jaar. In het Vrijstellingsbesluit Wet Bpf 2000 staat dat vrijstelling van de verplichte deelname aan een bedrijfstakpensioenfonds mogelijk is als de performancetoets lager is dan 0%. 

De z-score voor 2025 is -0,17%. De ongecorrigeerde performancetoets is -0,05% waarmee het pensioenfonds boven de toegestane norm zit, wat wil zeggen dat op basis van de performancetoets er geen vrijstelling van de verplichte deelname aan het pensioenfonds mogelijk is.

Engagement in 2025
Het engagementprogramma speelt een belangrijke rol in de uitwerking van ons streven naar lange termijn waarde creatie. Dit doen we door ondernemingen aan te moedigen om in situaties waar duurzaamheidsproblemen zijn gesignaleerd, verbeteringen door te voeren in beleid, gedrag en toezicht. Het is een belangrijk instrument waarmee ESG due dilligence wordt vormgegeven: identificatie, beoordeling en mitigatie van duurzaamheidsrisico’s en kansen van de portefeuille op maatschappij en milieu én van duurzaamheidsrisico’s en kansen die mogelijk een materiële impact hebben op de beleggingsportefeuille. 

Identificatie en beoordeling van materiële daadwerkelijke en potentiële positieve en negatieve impacts is het startpunt van het engagementprogramma waarmee Columbia Threadneedle Investment namens BPF-PB invulling geeft aan actief aandeelhouderschap. Dit vindt plaats binnen drie werkstromen van het engagementprogramma:

Strategische prioriteiten
Het programma met focusbedrijven richt zich op strategische duurzaamheidsrisico’s en kansen. Jaarlijks worden ondernemingen geselecteerd waar materiële duurzaamheidsrisico’s of kansen naar verwachting via engagement kunnen worden geadresseerd. 

Startpunt is een selectie van duurzaamheidsthema's, trends en risico’s die van invloed kunnen zijn op groepen ondernemingen, bijvoorbeeld binnen sectoren of regio’s. Deze thema's worden uitgewerkt in projecten die ter stemming worden voorgelegd aan klanten. Ook dit jaar heeft BPF-PB zijn stem gebruikt om invloed uit te oefenen op de projectkeuze. 

Vervolgens worden voor de selectie van bedrijven bij de projecten de relevante prestaties en strategie van ondernemingen kwalitatief beoordeeld, onder andere op basis van engagementervaring uit het verleden. Daarbij wordt beoordeeld of engagement succesvol kan zijn en of engagement de juiste mitigatiestrategie is. Met de geselecteerde ondernemingen wordt een intensieve dialoog gevoerd op strategisch niveau.

Voorbeelden van uitgevoerde projecten
Verantwoord watergebruik – SDG 6

In dit project werd engagement gevoerd met diverse bedrijven uit verschillende sectoren, waarbij het zwaartepunt lag bij de halfgeleiderindustrie. Met deze bedrijven spraken we over water recycling en de strategie ten aanzien van risicomanagement. We zagen sterke verbeteringen met hoge recycling percentages en agressieve doelstellingen voor achterblijvende fabrieken.

Er was ook aandacht voor de beoordeling van waterrisico’s, waar onze eigen beoordeling hogere risico’s zagen dan de bedrijven zelf. 

Deze gesprekken lieten zien dat bedrijven verschillend omgaan met waterbeheer. Sommigen beperken zich tot het recyclen van water, terwijl anderen innovatievere oplossingen zoeken. Voor de gehele sector blijft het lastig om groei te combineren met waterbesparing. We blijven met bedrijven praten om goed waterbeheer en duidelijke rapportages te stimuleren, om waterschaarste beheersbaar te houden en lokale gemeenschappen te beschermen.

De invloed van AI op gezondheidszorg – SDG 3

In dit project richt zich vooral op de kansen die AI biedt voor verbetering en het betaalbaar houden van de van zorg. Hiertoe hebben we verschillende gesprekken gevoerd met toonaangevende bedrijven in de zorgsector om inzicht te krijgen in de voortgang van hun AI implementatie. Uit deze engagements blijkt dat AI steeds strategischer wordt ingezet om zowel de efficiëntie van zorgprocessen als de kwaliteit van patiëntenzorg te verbeteren. De belangrijkste toepassingen bevinden zich op vier domeinen: geneesmiddelenontwikkeling, medische beeldvorming en diagnostiek, datamanagement en klinische besluitvorming, en operationele ondersteuning binnen zorgorganisaties.

Binnen geneesmiddelenontwikkeling onderzoeken farmaceutische bedrijven hoe AI kan bijdragen aan beter en sneller onderzoek en optimalisatie van klinische studies. 

Op het gebied van medische beeldvorming en diagnostiek laten bedrijven in de healthcare sector productiviteits- en kwaliteitsverbeteringen zien door AI-gestuurde systemen. Dit betreft onder andere kortere scantijden, hogere nauwkeurigheid en betere mogelijkheden voor vroegtijdige opsporing van ziekten. Daarnaast investeren IT-bedrijven in AI-gestuurde oplossingen voor elektronisch patiëntendossierbeheer en besluitvorming, met als doel efficiëntie, datakwaliteit en patiëntveiligheid te verbeteren. Vooral dat laatste is een punt van aandacht.

Tot slot zetten grote IT-bedrijven AI in om logistieke processen, administraties en digitale zorgverlening te optimaliseren. Deze toepassingen verlichten de werkdruk voor personeel en verbeteren de toegang tot zorg.

We concluderen dat AI zich ontwikkelt van administratieve ondersteuning naar een integraal onderdeel van klinische processen, waarbij we potentieel zien voor structurele verbetering van zorgkwaliteit en systeemcapaciteit.

Duurzaamheid in de keten van kritische mineralen – SDG 12

In dit project voerden we gesprekken met meerdere bedrijven die actief zijn binnen de waardeketen van kritieke mineralen. Deze mineralen spelen een steeds belangrijkere rol in sectoren zoals halfgeleiders, batterijen en duurzame energie, waardoor duurzaam en transparant ketenbeheer belangrijker wordt.

In gesprekken met bedrijven in de halfgeleiderindustrie lag de focus op het veiligstellen van duurzame leveringen van kritieke mineralen. Strategische partnerschappen zijn daarbij een belangrijk middel, waarbij transparantie over duurzaamheidsvereisten richting leveranciers nog beperkt is.

In de auto-industrie bespraken de strategie voor batterijproductie en de duurzame herkomst van grondstoffen. 

In de sector basismaterialen zagen we ook strategische heroriëntatie op het gebied van kritieke mineralen, bijvoorbeeld op het vlak waterstoftechnologieën. Door een langzamere marktontwikkeling worden investeringen teruggeschroefd gaan bedrijven terug naar hun kernactiviteiten.

De gesprekken laten zien dat bedrijven verschillende strategieën hanteren om risico’s rond kritieke mineralen te beheersen. Transparantie, geopolitieke factoren en de balans tussen duurzaamheid en economische haalbaarheid blijven belangrijke uitdagingen. Toekomstig engagement zal gericht zijn op het stimuleren van verantwoorde inkoop, ketenweerbaarheid en duidelijke rapportage.

Duurzaam voedselsysteem – SDG 3 & 12

Het wereldwijde voedselsysteem verandert snel door toenemende zorgen over chronische ziekten, strengere regelgeving en een groeiende vraag naar gezonder en minder bewerkt voedsel. In dit veranderende landschap voerden wij actieve engagement met voedingsproducenten, leveranciers van ingrediënten en retailers om ervoor te zorgen dat zij de transitie naar een gezonder en duurzamer voedselsysteem effectief en verantwoord vormgeven.

We moedigden bedrijven aan om transparant te zijn over welk deel van hun assortiment voldoet aan erkende voedingsstandaarden. Veel bedrijven geven nog onvoldoende inzicht in de gezondheidsimpact van hun productlijnen, terwijl regelgeving snel toeneemt. We stimuleren bedrijven hun assortiment te evalueren en actief te sturen op gezondere samenstellingen.

We vragen producenten ook om concrete plannen voor het terugdringen van ingrediënten die mogelijk de darmgezondheid en stofwisseling beïnvloeden. Dit wordt steeds belangrijker nu wetenschappelijke inzichten en regelgeving verschuiven naar een bredere focus op ingrediënten en verwerkingsmethoden. Ons doel is dat bedrijven tijdig anticiperen op nieuwe normen en hun innovatiekracht inzetten voor veiligere en gezondere producten.

Ten slotte voeren we gesprekken met bedrijven om te toetsen hoe goed zij voorbereid zijn op de te verwachten regelgeving over ultra-bewerkt voedsel, marketing aan kinderen en suiker. 

We zetten deze engagement voort om bedrijven te blijven aanmoedigen hun productassortiment te verduurzamen en gezondheidsrisico’s te verlagen. Zo dragen we bij aan een voedselsysteem dat zowel commercieel toekomstbestendig als maatschappelijk verantwoordelijk is.

Net-zero: meer duurzame energie – SDG 7

In dit project richtten we ons op bedrijven die een sleutelrol spelen in de ontwikkeling van hernieuwbare energie. Doel hiervan is inzicht krijgen in hun strategieën voor het behalen van net-zero‑doelen en het ondersteunen van de energietransitie, en waar nodig aan te sporen tot eer robuuste uitvoering.

We spraken met nutsbedrijven in het VK en de VS. Regelgeving blijkt een beperkende factor voor expansie van duurzame energie, vooral vergunningstrajecten en vertragingen in netaansluitingen. Dit dwingt bedrijven te zoeken naar een andere rol in de energietransitie, zoals netwerkbeheer.

In de VS bespraken we strategieën die bedrijven moeten beschermen tegen terugtrekkende regelgeving zoals de Inflation Reduction Act.

Deze engagement helpt om beter te begrijpen hoe bedrijven omgaan met transitierisico’s zoals regelgeving, technologie en marktdynamiek. Via deze engagements moedigen we bedrijven ook aan om met robuuste transitiestrategieën die bijdragen aan net-zero doelen duurzame groei, risicobeheer en rendementen in balans te houden.

Tactische prioriteiten
Dit programma richtte zich in 2025 voornamelijk op het mitigeren van negatieve impacts van ondernemingen op maatschappij en milieu. Ieder kwartaal worden schendingen van de OESO Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de Global Compact van de Verenigde Naties door ondernemingen in portefeuille beoordeeld door Columbia Threadneedle, mede op basis van onderzoek door gespecialiseerde dataleveranciers. Daarbij wordt geprioriteerd naar ernst van de schending (wat wordt bepaald door heftigheid, schaal en onomkeerbaarheid van de impact) en de reactie van de onderneming op de schending. 

Engagement met geselecteerde ondernemingen richt zich op het beëindigen van de schending, aanpak van de negatieve effecten door herstel en/of verhaal en het voorkomen van schade in de toekomst.

Engagement heeft in 2025 125 keer aantoonbaar resultaat opgeleverd op de volgende onderwerpen:

Stemmen in 2025
Wij zien stemmen als een belangrijk onderdeel van actief aandeelhouderschap. We zoeken voor en na het stemmen contact met ondernemingen. We leggen onze verwachtingen uit, vragen om commentaar en lichten eventueel toe waarom we tegen de directie hebben gestemd. De verwachtingen van de ondernemingen waarin wordt belegd en de uitvoering van ons stembeleid, vloeien voort uit de Nederlandse Corporate Governance Code en de OESO en ICGN (International Corporate Governance Network) principes van goed ondernemingsbestuur. Door middel van stemmen op afstand (proxy voting) zijn wij in staat wereldwijd van ons stemrecht gebruik te maken. 

Wereldwijd zagen we dat de steun voor bestuurdersbenoeming verder toe nam, terwijl activisme in de vorm van aandeelhoudersvoorstellen wereldwijd afnam. Dat activisme richtte ook nog eens minder op sociale- en milieukwesties. De veranderende regelgeving – onder meer rond ESG, DEI programma’s en strengere SEC interpretaties – heeft een duidelijke impact op wat aandeelhouders nog kunnen indienen en waar bedrijven op moeten reageren. Tegelijkertijd zien we ook een daling van het aantal aandeelhoudersvoorstellen in Europa. We zagen wel een toename van zogenaamde anti-ESG aandeelhoudersvoorstellen. De steun voor deze voorstellen nam echter verder af. Ook wij hebben deze voorstellen niet gesteund.  

In totaal hebben wij bij 927 aandeelhoudersvergaderingen gestemd op 13.391 agendapunten. Dat is 99,92% van het totaal aantal agendapunten waarop kon worden gestemd. Bij 7,63% van alle agendapunten hebben wij tegen het advies van het bestuur gestemd. Vooral op het punt van beloning en bestuursbenoeming stemden wij relatief vaak tegen. 

Vooruitblik 2026
Het beperken van klimaatverandering en het beschermen van biodiversiteit blijven onverminderd prioriteiten. Naast deze belangrijke milieukwesties zal de nadruk liggen bij materiele arbeidskwesties en diversiteit van besturen. 

De energietransitie blijft ook in 2026 een belangrijk onderwerp, met voortdurende geopolitieke dynamiek rond kritieke mineralen. Ook de ontwikkeling van het energienet vraagt om aandacht, zowel op het vlak van bescherming tegen de gevolgen van klimaatveranderingen als het faciliteren van grotere vraag en aanbod.

De sterke groei van datacenters speelt daarbij een belangrijke rol. Waterschaarste en energieaanbod zijn beperkende factoren voor verdere groei van IT.

Duurzaam transport is een ander belangrijk onderwerp dat in 2026 – en naar verwachting ook daarna nog – veel aandacht zal krijgen.

Binnen de sociale poot zal de focus van engagement liggen op gezondheid als mensenrecht, met speciale aandacht voor voeding, technologie ten behoeve van betere en efficiënte zorg en preventie.

Economie
De economische vooruitzichten voor 2026 blijven gematigd positief ondanks toegenomen geopolitieke onzekerheid. De consensusgroeiramingen bedragen 2,1% voor de VS, 1,2% voor de eurozone en 4,5% voor China. Opmerkelijk blijft dat geen enkele analist een recessie voorspelt voor de VS noch voor de eurozone.

Belangrijke risico's vormen de geopolitieke turbulentie na de Amerikaanse militaire actie in Venezuela, aanhoudende handelsspanningen ondanks de handelsdeal met China, en de onzekerheid rond het nieuwe Amerikaanse buitenlandbeleid onder de "America First" doctrine. De Duitse en EU-defensie-investeringsplannen blijven een positieve factor voor de eurozone.

Inflatie en monetair beleid
De inflatievooruitzichten zijn gematigd, met de markt die voor de VS een inflatie van 2,3% op korte termijn inprijst en circa 2,5% op langere termijn. Voor de eurozone wordt een 1-jaars inflatie van 1,60% ingeprijsd, oplopend naar circa 2¼% over vijftien jaar. De consensus onder economen voorziet 1,8% inflatie in 2026 en 2,0% in 2027 voor de eurozone.

Voor 2026 prijst de markt circa 60 basispunten verdere Fed-verlaging in, hoewel de onzekerheid groot is door onduidelijkheid over het nieuwe Fed-leiderschap. Voor de ECB wordt een ongewijzigd beleid verwacht, met zelfs speculatie over mogelijke verhogingen bij aanhoudende inflatiedruk in de dienstensector.

Financiële markten
Aandelen: Het 5-jaars verwachte rendement voor aandelen ontwikkelde markten bedraagt 5,1% in euro's, bestaande uit circa 3%-punt direct rendement, 4%-punt EPS-groei en -2%-punt waarderings- en FX-aanpassingen. Voor opkomende markten blijft het verwachte rendement hoger op 6,0%. Aandelen ontwikkelde markten zijn momenteel hoog gewaardeerd vanuit historisch perspectief en vergeleken met aandelen opkomende markten.

Obligaties: De financiële markten prijzen in dat de 30-jaars euro swaprente relatief stabiel blijft en licht stijgt met circa 0,1%-punt tot 3,34% in vijf jaar tijd. Voor de 1-jaars swaprente wordt een stijging van circa 0,8%-punt tot 3,1% verwacht in vijf jaar tijd.

Risico's: Belangrijke risicofactoren zijn de aanhoudende handelsspanningen, geopolitieke onzekerheid, mogelijke AI-bubbel zorgen, de politieke druk op de Fed, en oplopende overheidsschulden.